Zetmeelrijke voeders zoals CCM, kunnen hoogproductieve koeien voorzien van veel energie. Toenemend is er interesse in alternatieven zoals sojahullen. Probiotica worden soms gepresenteerd als oplossing om negatieve effecten van verlaging van het zetmeelgehalten op te vangen.
Een experiment van universiteit Wisconsin-Madison werd uitgevoerd met 16 Holstein-koeien in een zogenoemd Latijns vierkant. Dat is een onderzoeksopzet waarbij elke koe in opeenvolgende perioden alle onderzoeksrantsoenen krijgt. Hierdoor kunnen verschillen tussen dieren en tussen tijdsperioden worden uitgesloten en blijft alleen het effect van de behandeling zelf over. In dit geval waren er vier behandelingen en vier perioden. Elke periode duurde 21 dagen, waarvan 14 dagen voor gewenning aan het veranderde rantsoen en 7 dagen voor de metingen van de effecten.
CCM of hoogvochtige mais
Het zetmeelgehalte in het rantsoen werd voor de studie ingesteld op 27 procent of op 21 procent, waarbij het lagere niveau werd bereikt door een deel van de hoogvochtige maïs te vervangen door sojahullen. Hoogvochtige mais is de maiskorrel die in een vroegrijpstadium wordt geoogst en daarin afwijkt van CCM. Daarnaast kreeg de helft van de koeien probiotica toegediend, bestaande uit Bacillus subtilis en Bacillus licheniformis. Zo ontstonden vier combinaties van rantsoenen. Er werd gekeken naar voeropname, melkproductie, melksamenstelling, nutriëntenvertering, bloedwaarden en methaanuitstoot.
Belangrijkste bevindingen
Het verlagen van het zetmeelgehalte leidde tot lagere melkproductie en een lager melkeiwitgehalte. Het ureumgehalte in melk en bloed steeg, wat duidt op een minder efficiënte benutting van stikstof. De methaanuitstoot per dag bleef gelijk of nam licht toe, maar per kg melk was de stijging duidelijk doordat de productie lager was.
De toevoeging van probiotica had geen effect op opname, productie, samenstelling, verteerbaarheid of methaanuitstoot. Er was ook geen wisselwerking tussen zetmeelgehalte en probiotica.
De resultaten tonen dat de samenstelling van het rantsoen meer invloed heeft op productie en emissies dan de toevoeging van probiotica. Zo concluderen de onderzoekers. Het vervangen van goed verteerbaar zetmeel door sojahullen verlaagt de melkproductie en verhoogt de methaanuitstoot per kg melk. De verwachte voordelen van probiotica kwamen in dit onderzoek niet naar voren.
Bron: Juckem, Karissa A. et al., 2025
