Wetenschappers van de universiteit Michigan (VS) onderzochten hoe verschillende zetmeelniveau’s in het rantsoen en de toevoeging van vetzuren de melkproductie beïnvloeden bij Holstein-koeien in de eerste 23 lactatiedagen.
Over het geheel genomen verhoogde een hoger zetmeelgehalte in het rantsoen de melkproductie, terwijl vetzuren vooral het gehalte melkvet verhoogden. Zo bleek uit de proef met 60 Holstein-koeien verdeeld in vier onderzoeksgroepen.
Koeien die een rantsoen met meer zetmeel kregen zonder extra vetzuren, produceerden meer melk en lactose. Toevoeging van vetzuren leidde juist tot een hoger melkvetgehalte, maar ging gepaard met een lagere voeropname.
Als een hoog zetmeelgehalte werd gecombineerd met extra vetzuren, lagen de resultaten tussen beide uitersten in. Melkproductiestijging en vetgehalteverhoging manifesteerden zich gematigd.
De effecten van de voedingsstrategieën in de vroege lactatie werkten bovendien door in de periode daarna, toen alle koeien hetzelfde rantsoen kregen.
Om de negatieve energiebalans te beperken, is het verhogen van de energieopname via het rantsoen een belangrijke strategie. In de praktijk gebeurt dit vooral door het verhogen van de energiedichtheid van het rantsoen, onder andere via een hoger zetmeelgehalte en ook het toevoegen van vetzuren is een methode om meer energie in de koe te krijgen. Zetmeel en vetzuren leveren extra energie, maar beïnvloeden ook de stofwisseling van de koe.
Het voornoemde onderzoek laat zien dat het effect van zetmeel en vetzuren sterk samenhangt. Een doordachte balans tussen beide is cruciaal voor een optimale start van de lactatie. De 60 Holstein-koeien in de onderzoeksgroepen kregen een rantsoen met 22 of 28 procent zetmeel in de drogestof en met of zonder supplementatie van vetzuren. Om het zetmeelgehalte te verhogen werden sojahullen vervangen door maismeel. Voor de vetzuren werd een palmitine- en oliezuurmengsel toegevoegd. Van andere vochthoudende zetmeelbronnen, zoals CCM, is uit eerder onderzoek bekend dat zij bij hoge inzet in de lactatiestart de voeropname en melkproductie kunnen drukken.
Meer zetmeel, meer melk
Meer zetmeel zonder toegevoegde extra vetzuren, resulteerde in de meeste melkproductie en ECM-productie in de lactatiestart. Het toevoegen van de vetzuren resulteerde dus wel in hogere vetgehalten, maar niet in meer melkvetproductie omdat de koeien die naast meer zetmeel ook vetzuren kregen, minder kg’s melk produceerden. Alle koeien in het experiment verloren gemiddeld zo’n tweeënhalve kg lichaamsgewicht per dag in de eerste 23 lactatiedagen. Dit verschilde niet tussen de groepen.
Bronnen: Parales-Giron et al., 2025 en Kirby Krogsted, Some Udder Thougts, februari 2026
