Een transitiekoe die volledig buiten leeft heeft voedingstechnisch geen wezenlijk andere behoefte dan een transitiekoe die in de stal verblijft. De koe op de wei monitoren en bijsturen is echter moeilijker over te laten aan technologie.
Een probleemvrije transitie in op weidegang gebaseerde melkveesystemen is niet afhankelijk van steeds complexere voerstrategieën, maar juist van een consequente uitvoering van een beperkt aantal bewezen effectieve maatregelen. Een passende BCS, een gecontroleerde energievoorziening vóór afkalven en een goede mineralenvoorziening vormen de basis. Nieuwe supplementen en technologieën kunnen deze aanpak ondersteunen, maar vervangen haar niet.
Ontwikkeling mag niet afleiden van basistransitiemaatregelen
Precisieveehouderij, biomarkers en nieuwe voedingssupplementen krijgen steeds meer aandacht in het transitiemanagement van melkkoeien. Volgens onderzoekers van Ag Research in Nieuw-Zeeland mag die ontwikkeling niet afleiden van de basistransitiemaatregelen. Zeker bij volledig grazende melkkoeien ligt de winst op dit gebied nog altijd bij lichaamsconditie en de juiste energie- en mineralenvoorziening.
Dat concluderen Mallory Crookenden en Axel Heiser in een review over transitievoeding in op weidegang gebaseerde melkveesystemen. De voedingsbehoefte van een transitiekoe verschilt nauwelijks tussen een weide- en een stalsysteem. In een pasture-based systeem is het echter veel lastiger om de voeropname van individuele koeien nauwkeurig te sturen. Juist daarom is het volgens de auteurs belangrijk om te focussen op robuuste, praktisch uitvoerbare maatregelen.
Literatuurstudie
De onderzoekers publiceerden hun bevindingen in 2026 als in JDS Communications. Voor deze review doorzochten zij meerdere databanken naar Engelstalige wetenschappelijke publicaties uit de periode 2000 tot en met januari 2026. Daarbij gaven zij voorrang aan onderzoek in pasture-based melkveehouderijsystemen. Alleen wanneer voor een onderwerp weinig onderzoek beschikbaar was, werd de review aangevuld met resultaten uit stalsystemen.
Beperkt aantal maatregelen zorgen voor succes
De review laat zien dat een succesvolle transitie in een op weidegang gebaseerd systeem vooral afhangt van een beperkt aantal goed onderbouwde basismaatregelen. De belangrijkste zijn een passende body condition score (BCS) bij afkalven, een gecontroleerde energievoorziening in de laatste weken voor afkalven en een gerichte voorziening van magnesium en calcium.
Een belangrijke conclusie is dat de traditionele gedachte om koeien vóór afkalven extra energie te voeren achterhaald is. Uit meerdere studies blijkt juist dat een energieopname van ongeveer 80 tot 100 procent van de behoefte leidt tot een gunstigere stofwisseling, minder vetmobilisatie en een lager risico op aandoeningen als ketose en leververvetting, zonder dat dit ten koste hoeft te gaan van de melkproductie.
Afwijken bloedwaarde betekent niet altijd behandelen
Daarnaast wijzen zij erop dat een afwijkende bloedwaarde niet automatisch betekent dat een koe ziek is of behandeld moet worden. Verhoogde BHB-waarden of een lage calciumconcentratie moeten vooral worden beoordeeld in relatie tot de gezondheid, productie en vruchtbaarheid van de koe, en niet uitsluitend op basis van een laboratoriumuitslag. Een goede magnesium- en calciumvoorziening belangrijker is dan het routinematig behandelen van koeien op basis van alleen afwijkende bloedwaarden.
Ook de lichaamsconditie bij afkalven blijkt een belangrijke voorspeller van een probleemloze transitie. Zowel te magere als te vette koeien zijn minder goed voorbereid op de overgang naar de lactatie.
