Gedragsdata van sensoren kunnen mogelijk al vóór het afkalven aanwijzingen geven over de gezondheid van melkkoeien in de eerste weken daarna. Dat blijkt uit onderzoek van Gerben Hofstra en Judith B. Roelofs van WUR en Lenny van Erp van HAS Green Acedemy, gepubliceerd in Animal Science Cases.
Het onderzoek richtte zich daarom op de vraag of gedragsverschillen vóór het afkalven iets zeggen over de veerkracht van koeien na afkalven. De onderzoekers volgden 19 Holstein-Friesian-koeien van twee weken vóór tot twee weken na het afkalven. Met behulp van hals- en beensensoren werden verschillende gedragskenmerken continu geregistreerd, waaronder liggen, staan, vreten, herkauwen, activiteit en verplaatsingen in de stal.
Veerkracht na afkalven
De gezondheid van de dieren werd gedurende de eerste twee weken na afkalven driemaal per week beoordeeld. Op basis daarvan berekenden de onderzoekers een zogenoemde Total Deficit Score (TDS), een maat voor de mate waarin dieren gezondheidsproblemen ontwikkelden. Een lagere TDS duidt op een betere veerkracht.
Meer staan, meer nekbewegingen
Uit de analyses bleek dat twee gedragskenmerken vóór het afkalven samenhingen met de gezondheid na afkalven. Koeien die in de acht dagen voor afkalven gemiddeld meer tijd staand doorbrachten en meer nekbewegingen maakten, hadden na afkalven een lagere TDS en waren daarmee veerkrachtiger. Het aantal afkalvingen van de individuele koe had geen significante invloed had op de uitkomsten.
Kansen voor vroegtijdige signalering
Hoewel het onderzoek gebaseerd is op een relatief kleine groep dieren, zien de onderzoekers mogelijkheden voor toepassing van sensortechnologie om in de praktijk koeien met een verhoogd risico in de transitieperidoe te identificeren.
Publicatie: Hofstra, G. & Roelofs, J.B. (2026). Association Between Sensor-Based Prepartum Behaviour and Early Postpartum Health in Dairy Cows. Animal Science Cases. DOI: 10.1079/animalsciencecases.2026.0012.
