Klimaatonderzoekers waarschuwen dat perioden van hitte, zoals we deze zomer meemaakten, in de toekomst eerder regel dan uitzondering zullen zijn. Naar verwachting nemen extreme weersomstandigheden, zoals hittegolven en zware regenval, de komende decennia verder toe. Het is te voorzien dat wat we nu als een normaal groeiseizoen zien, tot het verleden gaat behoren. Het is dan ook belangrijk om nu al na te denken over concrete aanpassingsmaatregelen voor volgend seizoen en voor de lange termijn:
- Wat als de maisoogst door hitte, zware regenval of hagel volledig mislukt?
- Wat als er maar twee grassnedes worden binnengehaald door de droogte?
- Wat gebeurt er als een nieuw virus op het bedrijf opduikt en de melkproductie plotseling terugloopt of de koeien niet meer drachtig worden?
Uit dergelijke scenario’s kunnen concrete strategieën worden afgeleid. De teeltplanning en het bodem- en graslandbeheer moeten anders. Doorzaaien, misschien met andere soorten, omgekeerde drainage en regionale overeenkomsten of samenwerking op het gebied van ruwvoer of krachtvoervervangers zijn voorbeelden van mogelijke maatregelen. Bedenk daarbij hoe groot uw regio kan zijn. Het is immers niet overal tegelijkertijd droog.
Zijn er andere reststromen die soelaas bieden? In de rubriek Brandpunt op pagina 31 leest u hoe een melkveehouder annex loonwerker producten uit de conserventeelt gebruikt als alternatieven voor soja en voederstro, alsook hoe het inkoopmoment de prijs bepaalt. Volgens dezelfde ondernemer zijn melkveehouders niet makkelijk te bewegen om voor onbekende alternatieven te kiezen. Mengvoederfabrikanten bieden immers vaak een weg die bekend en veilig voelt.
Ook aan de kant van de voerbehoefte is er te sturen, ook zonder koeien van de hand te doen. Zo kan worden overwogen om afkalfpieken midden in de zomer te vermijden. Daarmee kunnen melkproductieverliezen door hittestress over meerdere lactaties worden beperkt. Een andere optie is om te investeren in nog betere koeling van de stallen.
Om te voorkomen dat de winst door klimaatverandering wegsmelt, zijn grotere veranderingen noodzakelijk. Klimaatadaptatie is niet langer een opgave voor de toekomst, maar vanaf nu een managementonderdeel voor elke melkveehouder.
Tekst: Gregor Veauthier en Wilbert Beerling, redactie Elite
