De technische mogelijkheden om de methaanuitstoot in de veehouderij flink te verlagen zijn aanwezig, maar toepassing op grote schaal blijft voorlopig een uitdaging. Dat concluderen onderzoekers van Wageningen University & Research in een nieuw referentiedocument.
Volgens de onderzoekers zijn er inmiddels tientallen maatregelen beschikbaar, maar vergt invoering in de praktijk nog aanzienlijke inspanningen. Zo moeten producten en diensten verder worden ontwikkeld om echt ‘praktijkrijp’ te worden, en is training van veehouders nodig om de maatregelen goed in hun bedrijfsvoering te integreren. Ook ontbreekt het nog aan een sterke stimulerende omgeving.
Een belangrijk knelpunt is dat methaanreductie boeren momenteel vooral geld kost, terwijl financiële prikkels beperkt zijn. De rijksoverheid kan volgens de onderzoekers een doorslaggevende rol spelen door middel van normering of beloningssystemen.
In totaal brachten de onderzoekers 28 maatregelen in kaart die de methaanuitstoot kunnen verminderen. Daarbij keken ze naar verschillende onderdelen van de bedrijfsvoering, zoals voer, fokkerij, diermanagement, stalsystemen en mestverwerking.
Op het gebied van voer gaat het bijvoorbeeld om verbeteringen in ruwvoerkwaliteit, aanpassingen in de samenstelling van het rantsoen en het gebruik van specifieke voeradditieven. Ook aanpassingen in de veestapel kunnen bijdragen: een betere opfok van jongvee en een langere levensduur van melkkoeien leiden tot minder uitstoot per geproduceerde hoeveelheid melk.
Daarnaast zien de onderzoekers kansen in fokkerij, waarbij dieren geselecteerd worden op een lagere methaanproductie. Innovatieve technieken, zoals het sturen van het microbioom bij jonge dieren en vaccinatie tegen methaanproducerende micro-organismen, bieden volgens hen perspectief voor de toekomst.
Uitdagingen
Niet alle maatregelen zijn al klaar voor brede toepassing. Zo kan luchtafvang in stallen in theorie veel emissie reduceren, maar vraagt dit nog technische doorontwikkeling vanwege de lage methaanconcentraties in open stallen.
Ook mestverwerking biedt kansen. Dagontmesting in combinatie met monomestvergisting blijkt vooral bij varkens effectief. Voor melkvee is meer onderzoek nodig om de effecten goed vast te stellen.
Verder noemen de onderzoekers maatregelen zoals het aanzuren en koelen van mest, en technieken als bodemfilters en thermische oxidatie. Sommige opties, zoals het gebruik van calciumcyanamide, laten in wetenschappelijke studies veelbelovende resultaten zien, maar zijn nog niet voldoende getest onder Nederlandse praktijkomstandigheden.
Oproep tot actie
De onderzoekers benadrukken dat de technische basis er ligt, maar dat opschaling alleen mogelijk is met gerichte ondersteuning. Zonder duidelijke prikkels en verdere ontwikkeling dreigt de implementatie achter te blijven, terwijl methaanreductie een belangrijke rol speelt in het terugdringen van de klimaatimpact van de landbouw.
