Brown midrib-sorghum kan een deel van de conventionele snijmaïs in melkveerantsoenen vervangen. In een voerproef in de Amerikaanse staat Texas namen koeien met een aandeel sorghum in het rantsoen meer drogestof op en produceerden ze meer melk. Met onder meer extra maïsmeel werden de onderzoeksrantsoenen op uitgebalanceerd voedingswaarde.
Onderzoekers van onder andere Texas A&M University voerden de proef tussen februari en april 2024 uit bij het Southwest Regional Dairy Center in Stephenville, Texas. Ze verdeelden 48 Holstein-Jersey-kruisingen over drie rantsoenen. Daarin werd 0, 25 of 50 procent van de drogestof uit conventionele snijmaïskuil vervangen door ingekuilde brown midrib-sorghum.
Sorghum zonder graankorrels
Aanleiding voor de studie was de behoefte aan alternatieve ruwvoeders voor gebieden met waterschaarste. Sorghum is droogtetoleranter en minder waterbehoeftig dan maïs. De onderzoekers kozen een mannelijk steriele variant, die zonder bestuiving geen graankorrels vormt. Daardoor is korrelverwerking bij de oogst niet nodig. De erfelijke brown midrib-eigenschap (BMR) hangt samen met minder lignine en een doorgaans betere celwandverteerbaarheid. Brown midrib verwijst naar de bruine verkleuring van de hoofdnerf van het blad van de planten met deze eigenschap.
Meer ruw eiwit in sorghum
De sorghumkuil bevatte meer ruw eiwit dan de maïskuil: 10,6 tegenover 7,9 procent van de drogestof. Het zetmeelgehalte van de sorghumkuil was juist veel lager: 3,4 tegenover 33,3 procent. Daarom voegden de onderzoekers extra maïsmeel toe en verminderden ze de hoeveelheden katoenzaad, koolzaadschroot en grashooi.
Tabel 1. Samenstelling van de rantsoenen, in procenten van de totale drogestof
| Voedermiddel | Controle (0% vervanging) | 25% vervanging | 50% vervanging |
|---|---|---|---|
| Conventionele snijmaïskuil | 48,6 | 36,2 | 24,1 |
| BMR-sorghumkuil | 0 | 12,1 | 24,1 |
| Maïsmeel | 16,7 | 21,9 | 27,0 |
| Hele katoenzaden | 11,5 | 10,5 | 8,5 |
| Koolzaadschroot | 6,3 | 5,6 | 5,6 |
| Grashooi | 6,3 | 3,1 | 0 |
| Luzernehooi | 3,4 | 3,4 | 3,4 |
| Mineralen-vitaminen-eiwitmengsel | 7,2 | 7,2 | 7,2 |
De hypothese van de onderzoekers was dat voeropname en melkproductie vergelijkbaar zouden blijven. Beide vielen bij de sorghumrantsoenen echter hoger uit. Bij 50 procent vervanging daalde wel de schijnbare verteerbaarheid van drogestof over het gehele maag-darmkanaal. Dat betekent dat een groter deel van de opgenomen drogestof via de mest werd uitgescheiden.
Zetmeel uit maïsmeel: minder pensafbraak
Als mogelijke verklaring wijzen de onderzoekers op de verschuiving van zetmeel uit snijmaïskuil naar zetmeel uit maïsmeel. Dat laatste wordt mogelijk minder in de pens afgebroken, waardoor meer zetmeel doorstroomt naar de darmen waar onvolledige vertering ook niet uitgesloten wordt. Een verschuiving van de vertering kan bovendien de energievoorziening van pensmicroben en daarmee de vezelvertering beïnvloeden. Ook de hogere voeropname kan door een snellere passage hebben bijgedragen aan de lagere verteerbaarheid. Het blijven mogelijke verklaringen, de zetmeelafbraak in de pens is niet gemeten.
Tabel 2. Voedingsstofgehalten en resultaten
| Kenmerk in % van de drogestof | Controle (0% vervanging) | 25% vervanging | 50% vervanging |
|---|---|---|---|
| Ruw eiwit | 15,2 | 15,2 | 15,0 |
| Zetmeel | 28,3 | 28,0 | 28,1 |
| NDF | 33,0 | 33,4 | 32,7 |
| Drogestofopname (kg/koe/dag) | 23,6 | 26,6 | 26,3 |
| Energiegecorrigeerde melk, ECM (kg/koe/dag) | 40,4 | 44,4 | 43,7 |
Volgens de onderzoekers is BMR-sorghum een bruikbare gedeeltelijke vervanger van snijmaïskuil, mits het rantsoen zorgvuldig wordt uitgebalanceerd. Broei in de maïskuil kan de voeropname van de controlegroep tijdens de proef mogelijk hebben gedrukt.
Bron: Duhatschek, D. et al. (2026). Effects of partially replacing corn silage with brown midrib male-sterile sorghum silage on intake, digestibility, and milk production in dairy cows. Journal of Dairy Science, 109, 2610–2620. doi:10.3168/jds.2025-27271.
Foto: Raghu_Ranavaya, Pexels
