De wereldwijde handel in zuivelproducten blijft toenemen. De vraag en productie van kaas is flink gegroeid, vooral Argentinië en de Verenigde Staten voorzien in die extra kaasvraag. Voor Europa is een kleiner belang in de wereldzuivelhandel het vooruitzicht, mede doordat regelgeving een rem op de productie zet.
Volgens Rabobank groeide de hoeveelheid melk die internationaal wordt verhandeld tussen 2017 en 2026 jaarlijks met gemiddeld 2 procent. Europa is nog altijd de grootste exporteur, maar het aandeel in de wereldhandel neemt geleidelijk af. Landen als de Verenigde Staten, Argentinië en Uruguay versterken juist hun positie. Tegelijkertijd importeert China, de grootste afnemer van zuivel, steeds minder. De vraag is hoe deze ontwikkelingen zich de komende jaren zullen voortzetten.
Iedereen wil kaas
De internationale handel in kaas groeide tussen 2017 en 2025 met 40 procent, wat neerkomt op een gemiddelde jaarlijkse groei van 3,3 procent. Er zijn geen signalen dat deze trend afzwakt. Tussen 2024 en 2025 verdubbelde het groeitempo zelfs. Dat is te wijten aan een ruim melkaanbod in de belangrijkste exportregio’s en een aanhoudend sterke wereldwijde vraag.
Waar komt al die kaas vandaan? Vooral Argentinië en de Verenigde Staten hebben hun kaasexport in deze periode verdubbeld. Daarmee zijn de Verenigde Staten opgeklommen naar de tweede plaats op de ranglijst van grootste kaasexporteurs ter wereld. De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk blijven gezamenlijk koploper.
Hoewel de melkproductie binnen de EU in deze periode slechts met 5 procent toenam, steeg de kaasproductie met 9 procent en groeide de export zelfs met 12 procent. Dat laat zien dat een steeds groter deel van de beschikbare melk wordt verwerkt tot kaas – een duidelijk teken van de sterke marktvraag.
Niet alleen kaas zit in de lift. Ook melk- en wei-eiwitten zijn sterk in trek. Omdat wei een bijproduct is van de kaasproductie, investeren veel exporterende landen extra in uitbreiding van hun kaasverwerking. Alleen al in 2025 vergrootten de Verenigde Staten hun kaasverwerkingscapaciteit met 6 procent.
Europa belangrijk, maar geremd door regelgeving
Zuivel blijft wereldwijd gewild. Rabo Research verwacht dat het internationale handelsvolume ook de komende jaren verder zal groeien. Toch veranderen de verhoudingen. Vooral regio’s die zowel de mogelijkheid als de bereidheid hebben om de melkproductie verder uit te breiden, winnen aan belang.
Voor Europa betekent dit waarschijnlijk een verdere daling van het aandeel in de wereldhandel. De productie lijkt haar grens te hebben bereikt. Strengere regelgeving beperkt de groeimogelijkheden, terwijl de vergrijzing onder melkveehouders eveneens een rem zet op verdere uitbreiding. Bovendien is het huidige productieniveau al hoog, waardoor extra groei lastig te realiseren is.
Aan de andere kant van de Atlantische Oceaan is de situatie anders. De Verenigde Staten en Argentinië hebben te maken met minder regelgeving en beschikken nog over aanzienlijk groeipotentieel.
Tekst: Ruth Annette Thiemann
